De groene ambtenaar

Trainee Bas schreef een blog over “de groene ambtenaar”.

De groene ambtenaar. Niet iemand die zijn gezicht groen verft. Ook niet iemand die alleen maar wortels en komkommer eet op de werkvloer of uit principe 80 kilometer per dag naar zijn werk fietst. Nee, ik bedoel iemand die aan zijn eerste werkervaring bij een overheid gaat beginnen. Een groentje dus. In deze blog geef  ik een inkijkje in mijn werkervaring bij de overheid en wat ik in mijn eerste 8 maanden opgestoken heb.

Dé eerste dag

Wat kan je verwachten van je eerste werkplek? Natuurlijk ben je benieuwd naar wat er allemaal komt kijken bij het werken bij een gemeente. Sommige studies missen de link met de praktijk, want wat weet je nou écht van de werkpraktijk als je een master hebt? Ik mocht het gaan meemaken bij de gemeente Oss op de afdeling ruimtelijke ordening.

“Welkom binnen. We zullen eerst een ronde over de afdeling maken en daarna kun je jezelf wegwijs maken in de systemen. We hebben je al bij een aantal teamoverleggen uitgenodigd, kun je jezelf direct voorstellen. Vanmiddag heb je een overleg met wat directe collega’s, en kun je verder zelf aan de slag”.

Aan het einde van de dag heb ik 100 gezichten gezien en 100 namen gehoord, waarvan er 3 echt zijn blijven hangen. Mijn hoofd staat bol van de informatie, en er zijn allerlei handvaten aangeboden die me op pad kunnen helpen. Dit kan nog wel eens leuk worden dacht ik.  En dat werd het ook!

Als trainee heb je namelijk een aantal privileges. Een daarvan is dat vrijwel iedereen bereid is je te helpen, en geïnteresseerd is in het traineeship. Want wat doe je dan precies als trainee? En waar ga je je mee bezig houden op de afdeling? Weet je je volgende werkplek al? 3 werkplekken in 2 jaar tijd? Oh dat lijkt me zo tof om aan het begin van mijncarrière gedaan te hebben.Het geeft aan hoeveel extra mogelijkheden het traineeship biedt. Een gesprek met de gemeentesecretaris? Gewoon doen! Extra trainingen volgen? Zeker doen! Projectmatig creëren, helder adviseren, klare taal en veel meer. Alles kan, maar les 1; als je er zelf niet achter aan gaat, dan gebeurt het ook niet.

Gemeentelijke structuur

Tóch spannend, als je dan bij je eerste baan bij een gemeente begint. Wat zou er nou waar zijn van alle vooroordelen?. Les 2die ík in ieder geval ervaren heb, bijna alle vooroordelen zijn overdreven. Om 8 uur zijn de meeste stoelen bezet, en om 5 uur heb ik nog niemand in een polonaise naar buiten kunnen betrappen. Natuurlijk gaan dingen soms traag, want gemeenten zijn zware organisaties, maar ook daar bepaal je zelf grotendeels hoe je hard je gaat.

Voor ik binnen kom bij mijn eerste werkplek, even een opheldercursus gemeente en haar politieke besturingsvormen. Want hoe zat het nu precies? De gemeenteraad wordt gekozen door de inwoners, en zij benoemen een college. Toch? En het college rapporteert aan de raad. Of was het andersom? Werken raadsleden full-time of part-time? Dat verschilt per gemeente. Aha. En er is ook nog een griffie… die regelt de agenda voor de raad. Want de raad beslist over algemene zaken, en het college over individuele gevallen. Uhm… er is ook nog een gemeentelijke rekenkamer. Maar daar kunnen ook externen in zitten. Juist, heel duidelijk. Maar de burgemeester is in principe de ‘baas’ bij de gemeente. Nou, er is ook een gemeente secretaris. Aha, oké. Les 3: de gemeentelijke structuur ervaren is de beste manier om hem te leren kennen.

Mijn ontwikkeling

Het voordeel van werken als een trainee is dat je veel ruimte hebt om je eigen agenda te vullen. Naast je opdracht(en) en je trainingen is er vaak nog tijd om je extra te oriënteren. Bezoek een symposium, een conferentie, of volg extra trainingen bij je eigen werkplek. Ik kwam er snel achter dat ik graag naast mijn opdrachten wilde meedraaien in het dagelijkse werk van de afdeling. De afdeling paste bij mijn achtergrond als planoloog, dus ik zag een fraaie combinatie. Voor ik het wist kon ik meeschrijven met adviesrapportages, en zat ik met stedenbouwers, landschapsarchitecten, juristen en planologen om tafel.

Het traineeship is een combinatie van het opdoen van werkervaring en je ontwikkeling op persoonlijk vlak. Door middel van trainingen en diverse tests word je geconfronteerd met jezelf. Wat zijn je talenten, op welke plekken in je werk komen deze tot uiting of waar zou je ze zelf bewust meer kunnen inzetten? Hoe ben jij en hoe reageer je (onbewust) op bepaalde situaties of confrontaties? Dit zijn bruikbare lessen gebleken. Het mooie van het leren kennen van je talenten is dat je ook weet waar je valkuilen zitten. Mijn verantwoordelijkheidsgevoel zorgt ervoor dat ik me snel betrokken voel bij een project. Mijn valkuil is dat ik te veel naar me toe trek, en daarmee het meeste zelf ga doen terwijl dit niet mijn rol of taak is. Het gevolg hiervan is ook dat ik vond dat ik zaken zelf moest oplossen wanneer iets vast liep. Dit kostte niet alleen mezelf onnodig extra tijd, maar zette ook collega’s buitenspel. Gelukkig kwam ik er snel genoeg achter dat ik dit neig te doen, dus kon ik er op bijsturen. Dit is meteen een les (4) die ik de rest van mijn loopbaan meeneem.